Khi bạn đủ trưởng thành, bạn sẽ nhận ra: Phần lớn các bậc phụ huynh không yêu quý các con đồng đều như nhau!

Một số trông có vẻ như vậy, thoạt nhìn sẽ tưởng chừng công bằng như vậy, nhưng thật ra, khi phải lựa chọn hoặc thiết lập thứ tự ưu tiên, bạn sẽ luôn nhận ra có một đứa trẻ được thiên vị hơn.

Có trẻ được thiên vị hơn bởi người cha, có trẻ được thiên vị hơn bởi người mẹ. Điều này thường tạo ra tính cân bằng tương đối trong một số gia đình. Mặc dù vậy, khi buộc phải lựa chọn hoặc thiết lập thứ tự ưu tiên, do trong gia đình luôn có một bậc phụ huynh có ảnh hưởng hơn, sự thiên vị sẽ luôn bộc lộ, đặc biệt trong trường hợp các gia đình gặp nhiều hạn chế về nguồn lực.

Chấp nhận sự thật rằng mình không phải là đứa con được yêu thương nhất, vốn dĩ là một thử thách lớn dành cho mọi người. Điều này sẽ còn dễ gây tổn thương hơn, khi đứa trẻ rơi vào trường hợp không có được sự thiên vị của cả cha lẫn mẹ. Để lý giải về sự thiên vị này, nó có vô vàn lý do. Có lý do dễ hình dung hơn, như một trong các đứa trẻ bị bệnh nặng từ nhỏ, nên được quan tâm hơn. Một số trường hợp khá khó hình dung cụ thể (nhất là khi trẻ còn nhỏ), ví dụ như tư tưởng “trọng nam khinh nữ” (dù phụ huynh có thừa nhận hay không).

“Cuộc chiến” của những đứa trẻ không nhận được sự thiên vị, dù ở bất kì khía cạnh nào, đều khó khăn hơn. Mặt còn lại, khi “chiến thắng”, trẻ sẽ nhanh chóng hiểu chuyện và trưởng thành hơn. Nói chung, nhanh chóng xác định và thừa nhận vấn đề về sự thiên vị, dù từ phụ huynh hay đứa trẻ, đều sẽ giúp mọi chuyện dễ được giải quyết hơn.

Trẻ không nhận được sự thiên vị, buộc phải độc lập sớm hơn, nếu muốn hạnh phúc hơn. Phụ huynh hiểu về sự thiên vị, và cố gắng điều chỉnh bớt về mặt hành vi, sẽ tạo ra một gia đình hạnh phúc hơn.

Những người thật sự hạnh phúc thường sẽ không nói cụ thể rằng bạn “phải” làm gì hay “phải” có những gì mới đạt được hạnh phúc, bởi vì họ hiểu rõ bản chất của hạnh phúc vốn dĩ bình thường hơn và muôn hình vạn trạng hơn. Đa phần khi ai đó khuyên bạn phải làm này làm kia mới hạnh phúc, bản thân họ thật sự vẫn đang vật lộn với chính mình và hy vọng những điều mình nghĩ, mình nói, mình (đang) làm, có thể khiến chính bản thân họ hạnh phúc hơn, thay vì bạn.

Chó Sói hiểu rằng, trưởng thành nghe có vẻ hay ho, vì không còn ai dạy bạn phải làm gì, và bạn có thể làm ngược lại tất cả những điều bạn được dạy trước đó mà không còn ai ngăn cản. Nhưng, nó cũng có nghĩa rằng không còn ai trả giá thay cho bạn nữa.

Bạn, dù ở lứa tuổi nào, sẽ nhận ra, trưởng thành không phải là câu chuyện bạn bao nhiêu tuổi, mà là góc nhìn cũng như trải nghiệm về cuộc sống của bạn sâu sắc đến độ nào. Người trẻ mắc lỗi, người trung niên mắc lỗi, và người già cũng mắc lỗi. Trưởng thành là sự nhìn nhận và thấu hiểu, về bản thân cũng như về cuộc sống xung quanh, với trái tim và khối óc rộng mở.

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Tất nhiên, trong mọi trường hợp, việc kiểm tra chính tả kĩ càng luôn đáng được khuyến khích.

Đặc biệt, là trong trường hợp mà tình huống hoặc vấn đề đang trình bày có yêu cầu cao về độ nghiêm túc.

Tuy nhiên, chính tả chưa, và sẽ không bao giờ, là nền tảng chính xác để đánh giá trình độ của một người, nhất là về mặt tư duy, và độ rộng mở của tư duy.

Bản chất của chính tả, tức việc viết đúng từ ngữ, dấu câu, là để phục vụ cho quá trình giao tiếp hiệu quả hơn. Nó giúp người ta hiểu đúng ý bạn, và bạn hiểu đúng ý của người ta. Nó giúp chúng ta tránh nhầm lẫn, đặc biệt là trong một số tình huống mà từ vựng vẫn có thể hiểu được trong câu, nhưng lại sai ý người trình bày, ví dụ như: “Chúng ta khát nước” và “chúng ta khác nước”.

Điển hình bên dưới, là của những người bị “lậm” chính tả, dùng vài ba từ ngữ để đánh giá trình độ của một con người. Đây là kiểu đánh giá thiển cận, và trong phần lớn trường hợp, nó thể hiện tư duy “thượng đẳng” của người đang đánh giá, theo kiểu “tôi viết đúng chính tả hơn thì trình độ của tôi cao hơn”. Rõ là vớ va vớ vẩn!

“Mọi chuyện đều vô nghĩa khi bạn sai chính tả”, nó nên là câu đùa giỡn của các bạn trẻ trong những tình huống vô thưởng vô phạt. Còn khi muốn tìm hiểu thêm về ai đó, muốn đào sâu luận điểm nào đó, muốn đánh giá trình độ của người nào đó, chính tả là cấu thành rất “phụ”. Bởi lý do của việc viết sai chính tả thì khá nhiều, và trong phần lớn trường hợp, nó chẳng liên quan gì nhiều tới trình độ của người viết.

Khi bạn có thể hiểu đúng được ý của người ta, thì sai chút chính tả không phải là lý do để bạn cho rằng mình “giỏi giang” hơn, mình “có giáo dục hơn”. Đặc biệt, là phải nhớ rằng, trình độ giáo dục [kiểu như học hàm, học vị] cũng chẳng ảnh hưởng nhiều tới trình độ tư duy. Viết đúng chính tả, mà tư duy hẹp hòi, thiển cận phán xét, chỉ muốn mau chóng “dìm” người khác xuống, thì thiệt tệ. Và Chó Sói đã gặp khá nhiều giáo sư, tiến sĩ…nhưng trình độ tư duy, đặc biệt là độ rộng mở của tư duy, độ “logic” của tư duy, thì còn thua cô bán bún đầu hẻm nhà Chó Sói. Cô có viết sai chính tả vài món, nhưng Chó Sói vẫn thích cô hơn hẳn những người như Tiến-sĩ-Tiêu, hay cô bé trong hình.

Bạn có thể giúp ai đó sửa lỗi chính tả, và nên giúp họ để họ giao tiếp hiệu quả hơn, nhưng đừng lầm tưởng về trình độ tư duy của chính mình.

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Không bàn tới chuyện bạn có niềm tin sắt-đá về nhân tướng học, theo kiểu “người có lông mày như thế này thì rất…”, theo thời gian, bạn sẽ mau chóng nhận ra:

Để kết luận ai đó có phải là người tốt hay không thường khá dễ dàng, vì đa phần mọi người xung quanh bạn không phải là người tốt như vậy, dù phần lớn mọi người thường “tưởng” mình là người như vậy. Người tốt, như Chó Sói từng nói, luôn phải trả giá khá nhiều, theo một cách riêng, với rất nhiều chuẩn mực giới hạn về giá trị mà người khác khó có thể làm theo được.

Mặc dù vậy, hãy cẩn thận khi bạn nhìn nhận ai đó là người xấu. Cũng bởi vì, đa phần mọi người không phải là người xấu như vậy. Họ thường có một số hành vi xấu, tất nhiên, nhưng họ cũng có những hành vi tốt. Đa phần, mọi người xung quanh bạn là người bình thường. Họ không tốt, cũng chẳng xấu. Thứ biến họ thành “người xấu”, trong mắt bạn, chủ yếu chỉ bởi vì họ “không hợp” với bạn, chứ bản thân họ không “xấu” như vậy đâu.  Họ vốn là người bình thường, với nhiều quan điểm về chuẩn mực hành vi, mục đích, cũng như giá trị và niềm tin riêng, đôi khi rất riêng, rất khác, so với bạn, mà thôi.

#camnangchosoi #kinhnghiemcuocsong

Bên dưới, là một loại kiến thức nguy hiểm.

Kết luận được đưa ra cũng nguy hiểm theo: “Cứ dân tộc, tập thể nào càng gần với khung nam tính thì càng phát triển mạnh. Đơn giản vậy thôi!”

Là đơn giản dữ chưa?!:))

Nếu bạn vẫn không thấy được điều gì sai trái từ hai bức hình, thì bạn chính là đối tượng nên đọc bài viết này. Đặc biệt, là các bạn nam trẻ tuổi. Bởi, bạn có thể đang không hiểu được bản chất cuộc sống, tức cách vận hành của sự cân bằng.

Đây là các câu hỏi mà bạn hiển-nhiên (*) phải đặt ra trước khi tin vào các thể-loại kiến thức như thế này:

1. “Phát triển mạnh” được định nghĩa như thế nào? Nó có thực sự tốt không? Có thể cho ví dụ để bạn dễ hình dung, nó có nghĩa là câu hỏi: Nước Mỹ “phát triển hơn” thì có “thành công và hạnh phúc hơn” đất nước Bhutan hay không?
2. Vì sao các kiến thức kia lại được định vào tên gọi “khung nam tính” [và “khung nữ tính”]? Lấy ví dụ, tại sao “quan tâm đến sự hoà hợp của nhóm hơn tài năng của từng cá nhân” lại là “khung nữ tính”?
3. Một bên (chủ yếu) là nói về ưu điểm của “khung nam tính”, phía còn lại là khuyết điểm của “khung nữ tính”? Vậy, khuyết điểm của “khung nam tính” đâu, và ưu điểm của “khung nữ tính” đâu? Chẳng có thứ gì tệ mà lại tồn tại lâu đến mức thành “khung” được cả. Viết như vậy là có ý gì?

Hiển nhiên, ý của nó là để ủng hộ học-thuyết-khung-nam-tính đó, khiến cho bạn dễ hình dung “nam tính” ưu việt hơn “nữ tính”. Cái nguy hiểm của các thể loại học-thuyết-thượng-đẳng này, không phải ở chỗ nó hoàn toàn sai, mà là ở chỗ nó cố tình lồng nhiều cái sai vào trong một số cái đúng, khiến những người bình thường khó nhận biết được các điểm sai trái của học thuyết, vô tình rời xa bản chất vốn có của cuộc sống, để ủng hộ và lan rộng sự sai trái này ra, đặc biệt là để ru-ngủ hay cực-đoan-hoá những người trẻ tuổi.

Hãy nhớ rằng, cái gì có ưu điểm thì cũng có khuyết điểm. Cái gì tồn tại được qua năm tháng nghĩa là nó vẫn ổn, chứ nếu không nó đã biến mất từ lâu. Đừng cố gắng “đánh lận con đen”, lồng những thứ sai trái vào những thứ đúng đắn, để ủng hộ cho sự cực-đoan của mình. Kiến thức chỉ đơn giản và dễ áp dụng, khi chúng ta tìm được về bản chất của nó. Giống như âm và dương. Định sai âm dương từ đầu, hay cho rằng chỉ dương là tốt, âm thì không, vốn dĩ là những kẻ hết sức ngốc-nghếch.

Hy vọng các bạn trẻ không dễ tin, và cố gắng ngừng lan truyền những điều ngốc-nghếch. Học tìm về bản chất của từng kiến thức, từng vấn đề, để biết phân định đúng sai, theo từng tình huống và thời điểm, tốt hơn.

—————

(*): “Để bạn giỏi hơn” đã được đề cập tại chương 75, Cẩm Nang Đi Làm của Chó Sói, Quyển 2.

#camnangchosoi #camnangdilam #kinhnghiemcuocsong

Chó Sói hiểu rằng, năm nay là một năm hết sức khó khăn.

Dù đương nhiên, mức độ tác động là rất khác nhau. Có những người xung quanh Chó Sói đã vỡ nợ, có những người vẫn đang lo chạy cơm từng bữa, có những người bỗng dưng thất nghiệp, bắt đầu vay nợ thêm. Có những người vẫn trải qua những ngày bình thường, không thay đổi gì. Và tất nhiên, có những người vẫn đang giàu lên, vẫn định kỳ đi du lịch bốn phương đây đó.

Nền kinh tế khó khăn làm thay đổi nhiều khía cạnh của cuộc sống. Nó cho thấy sự tác động mạnh mẽ đến hiện tại, và cả tương lai, của rất nhiều người trong chúng ta.

Và Chó Sói biết, nhiều người trong chúng ta, hiện đang hết sức mệt mỏi.

Nhiều người đang quay cuồng với những khoản nợ, vì thất nghiệp, công việc kinh doanh đình trệ, quan hệ đổ vỡ…

Nhiều người, đã nghĩ về những điều hết sức tiêu cực.

Tất nhiên, Chó Sói sẽ không nói rằng Chó Sói hiểu về tính cách, về lối sống, hay về tình cảnh của các bạn. Chó Sói không cản những suy nghĩ tiêu cực, vì nó là một phần của việc dự đoán tương lai. Chó Sói chỉ nhắn với các bạn, rằng tương lai có thể tiêu cực đi, thì cũng có thể tích cực hơn. Đó, là lý do nó được gọi là “tương lai”.

Bất kể bạn nghĩ gì, hay trong tình cảnh nào, đừng vội bỏ cuộc. Tiến lên thêm 0,1%, nghe có vẻ chẳng có tác dụng gì đáng kể, nhưng nếu bạn đi qua được 10 ngày. Bạn có 1%. 1% tuy rất ít, nhưng là phía của ánh sáng.

Bạn đi thêm được 100 ngày. Tệ nhất bạn đã có thêm 10%. 10% là con số tuy còn ít, nhưng đủ để hy vọng. [Nói tệ nhất, vì cấp số của cuộc sống có thể gia tăng đáng kể hơn rất nhiều, sau khi phối hợp nhiều yếu tố khác nhau].

Hãy hình dung bạn đi thêm được 100 ngày nữa.

Cái Chó Sói quan ngại, là một số người không tìm ra lý do để đi thêm. Một lần nữa, Chó Sói sẽ không nói rằng Chó Sói hiểu về tính cách, về lối sống, hay về tình cảnh của các bạn, để kết luận rõ ràng rằng tại sao bạn nên [hoặc không nên] nghĩ vậy.

Nhưng nên hay không nên cũng chẳng quan trọng đến vậy, vì sự thật rõ ràng, là nếu bạn cố gắng sống thêm một ngày, thì bạn có thêm một cơ hội ở ngày mai. Bạn cố gắng thêm nhiều ngày, thì bạn có thêm nhiều ngày mai, tức rất nhiều cơ hội.

Đừng vội bỏ cuộc. Đừng vội dừng chân. Mệt có thể nghỉ. Nhưng đừng dừng bước. Không phải Chó Sói muốn động viên phi lý gì các bạn, mà Chó Sói đủ trưởng thành để hiểu, nếu bạn còn cố gắng, thì cuộc sống sẽ luôn bù đắp đủ cho các bạn. Không phải bù đắp theo kiểu các bạn muốn, mà là bù đắp để bạn luôn có thể đi tiếp, tiến về phía trước.

Bước thêm 100 bước, chậm thôi, nhưng cứ bước đi.

Gửi đến các độc giả của Chó Sói,

Cho một năm đầy khó khăn và biến động,

Nếu bạn hiểu chữ “bước” trong bài này, hãy tiếp tục tiến lên. Bán thêm một cái bánh, chạy thêm một cuốc xe, viết thêm một bài viết, làm thêm một ngày công…Bạn sẽ không phải thất vọng đâu, khi tới mỗi mốc 100 bước đi.

#camnangchosoi #kinhnghiemcuocsong #camnangdilam

[Đoạn bên dưới chứa nội dung có thể gây tranh cãi. Trẻ em dưới 28 tuổi, phụ nữ chưa mang thai và những người nhạy cảm được khuyến cáo cẩn thận khi đọc].

[Lưu ý cho các bạn trẻ: Chó Sói đang nói các bậc phụ huynh đừng dùng từ “hy sinh” cho lựa chọn của mình, còn con cái thích thấy đó là “hy sinh” thì cứ thấy nha các bé!]

Hãy hình dung, Chó Sói chỉ cho bạn một ví dụ thôi. Bạn nên biết, là với mọi mối quan hệ, thì câu chuyện không bao giờ chỉ dừng ở 1 ví dụ. Cách bạn hành xử ngày hôm nay, sẽ là hệ quả của rất nhiều tình huống xuất hiện về sau. Bạn có thể không cực đoan, nhưng khi những người còn lại trong mối quan hệ nhất quyết làm như vậy, thì bạn sẽ lựa chọn như thế nào?

Nếu Chó Sói viết đến đây, mà bạn vẫn còn ý nghĩ có thể dung-hoà mọi chuyện nữa, thì bạn không chỉ ngây-thơ, mà thế giới xung quanh của bạn cũng thật tốt. Chó Sói chúc mừng bạn, nhưng Chó Sói nghĩ bạn sẽ phải thay đổi để trưởng thành sớm thôi!:)

Trưởng thành trong những tình huống như thế này, là làm gì?

Trưởng thành nghĩa là luôn biết mình cần lựa chọn như thế nào, trên bờ vực cực đoan của mọi tình huống, ngay cả khi không ai ủng hộ bản thân. Dù tất nhiên ít ai [ngốc nghếch đến độ] chủ đích đẩy tình huống về phía cực đoan, thì khi nó xảy ra, người trưởng thành đều biết họ phải trả giá những gì để lựa chọn.

Làm sao biết cái giá phải trả là gì trong các tình huống cực đoan?

Cái quan trọng nhất của người trưởng thành, là họ ngừng “hy sinh” bản thân. Không người trưởng thành [đúng nghĩa] nào lấy chữ “hy sinh” [đặc biệt là hy sinh cho “người khác”] để làm lý do cho sự lựa chọn của mình. Họ luôn chọn giữ lấy giá trị sống của bản thân.

Tức là, nếu bạn chưa có [hệ] giá trị sống, hiểu và vận hành nó thuần thục trong các tình huống, thì bạn vẫn chưa phải là người trưởng thành đúng nghĩa. Giá trị sống đến từ bên trong bạn, hình thành dựa vào niềm tin của bạn về cách thế giới vận hành [ví dụ: luật nhân quả], chứ không phải từ tình huống hay giá trị của những người bên ngoài [cho dù là người-bên-ngoài thân thiết nhất với bạn, ví dụ như gia đình].

Thành thật mà nói, số lượng người có giá trị sống, hiểu và vận hành nó thuần thục, dưới trải nghiệm của Chó Sói, là rất ít. Thế nên, đa phần mọi người thường lựa chọn rất “loạn”, thiếu nhất quán, và quan trọng nhất, là rất hay hối hận. Bởi vì họ không đi được đến tận cùng lý do cho sự lựa chọn của mình, đặc biệt khi có tình huống cực đoan xảy ra.

Nên, có giá trị sống, thì bạn mới có thể đưa ra lựa chọn chống lại cả “thế giới”, nơi mà không ai ủng hộ mình. “Thế giới” tất nhiên không phải là tất cả mọi người, nhưng lại chính là những người [từng] thân thiết và yêu thương bạn nhất.

Giống lúc bạn từ bỏ một công việc lương bổng ổn định với phúc lợi tốt để khởi nghiệp và thế-giới của bạn [ví dụ: vợ/chồng hay ba/mẹ…] phản đối đến cùng.

Hay lúc bạn từ bỏ một đối tượng hoành tráng, giàu có để kết hôn với một người ít điều kiện hơn vạn lần và thế-giới của bạn [ví dụ như: ba/mẹ, ông/bà…] lấy sự sống chết của mình ra để đe doạ.

Hoặc lúc bạn định kết thân với một người mà bạn thân của bạn rất ghét và ra “tối hậu thư” rằng nếu bạn chơi với người đó thì họ sẽ “block” bạn.

Đừng đùa giỡn, hãy nghĩ về kết thúc thật sự cực đoan của nó, để lựa chọn mà không có hối tiếc. Bạn sẽ hiểu rằng, chỉ có giá trị sống, mới giúp bạn đi đến cùng của lựa chọn mà thôi. Bởi vì, giá trị sống chính là tất cả của bạn. Những thứ còn lại chỉ là vật trung gian, cho tới khi bạn kết thúc hành trình [sống và tồn tại] của mình.

(Hết)

#camnangchosoi #kinhnghiemcuocsong