4. Sản phẩm khởi nghiệp dành cho tất cả mọi người!

Ý nghĩ độc đáo y như mục 1. Cho dù bạn có bán đồ ăn và đồ ăn của bạn ngon nhất trần đời, mọi người đều có thể ăn thì cũng không có nghĩa là sản phẩm của bạn dành cho tất cả mọi người. Đọc đến đây mà bạn vẫn chưa hiểu thì từ từ khởi nghiệp, bởi bạn còn không biết cái gì là phân khúc thị trường và khách hàng mục tiêu mà.

5. Mình sẽ để dành đủ tiền để khởi nghiệp:

Dù có thể ước lượng một con số, hoặc bày đặt làm kiểu của mấy chương trình cá-lau-kiếng [xin lỗi cá lau kiếng!], không có thời điểm nào là “đủ tiền” để khởi nghiệp. Bất kỳ con số nào cũng “không đủ”, cho một ý tưởng chưa thành hình và không biết sẽ đi về đâu trên thực tế. Cái cần quan tâm, là bạn sẽ làm gì nếu hết tiền dự trữ? Quan trọng hơn, ai sẽ rót tiền cho bạn nếu bạn bỗng dưng hết tiền ngoài dự đoán? [Trên phương diện đầu tư, khi khởi nghiệp hãy nghĩ tới việc huy động vốn hơn là cứ gom góp “đủ tiền” vào túi, nhưng đừng nghĩ thị trường đầu tư vận hành theo kiểu chương trình cá-lau-kiếng, vì đa phần những người lên chương trình đó rất kỳ so với thực tế nha!]

6. Khởi nghiệp giúp mình thoát khỏi 8 tiếng công sở mỗi ngày:

Cái này không sai, bạn sẽ thoát cảnh ngày làm 8 tiếng để vào cảnh ngày làm 24 tiếng. Khởi nghiệp giống như nuôi con, bạn sẽ không được nghỉ ngơi một giây phút nào cho đến khi con bạn trưởng thành [thậm chí trưởng thành rồi vẫn còn phải lo!]. Tất nhiên, bạn có thể không phải “đụng tay” suốt 8 tiếng như khi làm công sở [thật ra, đa phần dân công sở không “đụng tay” hết 8 tiếng mỗi ngày!], nhưng “đụng não” thì thôi, đi cả vào giấc ngủ nha bạn ơi!

7. Làm freelance (*) là khởi nghiệp:

Thôi được rồi, thôi được rồi nha!

Nói chung dạo này từ “khởi nghiệp” khá sang, nên thấy nhà nhà người người, đặc biệt là các bạn trẻ thích thú âm-mưu khởi nghiệp. Hy vọng mọi người dành chút thời gian để đọc, dù chưa hiểu hoặc chưa đồng tình cũng hãy suy nghĩ kĩ lại một lần nữa nha.

——–

(*): Làm việc tự do

#camnangchosoi #dancongso #kinhnghiemdilam

1. Ý tưởng của mình là độc nhất!

Chưa bàn đến thế giới có mấy tỷ người, thì nội ở “ao làng” cũng đã có hơn 90 triệu người, lý do gì bạn nghĩ ý tưởng của bạn không bị trùng lắp? Quan trọng hơn, khởi nghiệp không phải là về ý tưởng sáng-tạo đơn thuần [dù nó có thể vô cùng độc đáo hay thậm chí khi bạn là người đầu tiên nghĩ ra], nó là về cách bạn hiện thực hoá ý tưởng cũng như về đội ngũ sẽ thực hiện cách thức đó.

2. Tất cả founder (*) sẽ luôn thống nhất với nhau khi quản trị công ty [tệ hơn nữa là ý nghĩ chia đều cổ phần cho tất cả founder]:

Dù việc trao đổi và thống nhất lẫn nhau giữa các founder vẫn quan trọng, thì sự thật là bất kỳ quyết định nào khi điều hành đều phải có người chịu trách nhiệm, và bất kỳ công ty nào cũng phải có người chịu trách nhiệm cuối cùng. Không và sẽ không bao giờ có công ty luôn luôn đồng nhất khi ra quyết định điều hành, dù về mặt hình thức thì có thể [giống như không và sẽ không bao giờ có công ty không-có-chính-trị, chỉ những người ngây-thơ hoặc thiếu hiểu biết mới nghĩ ra được “kiểu” công ty này!]

Còn chia đều cổ phần cho tất cả các founder?

Chán chả buồn nói. Nếu ai đã lỡ có ý tưởng này thì ngay lập tức hãy lập một bản cam kết đầu tư cho các founder, với điều kiện không được rút vốn vì bất kỳ lý do gì trong vòng 1-2 năm kể từ khi khởi nghiệp và khi có bất đồng thì buộc phải nghe theo quyết định của ai nha người-nào-đã-tự-đề-xuất-ý-tưởng-này!

3. Rủ bạn thân khởi nghiệp chung để có người tin cậy:

Oh no, oh no, oh no no no no no. Tỷ lệ 99% là công ty vừa đi-đảo mà mình vừa mất một bạn thân. Không phải nhất quyết không được tuyển bạn thân, mà vấn đề là bạn thân làm được gì theo kế hoạch khởi nghiệp đã đề ra. Trừ trường hợp khởi nghiệp bằng việc để vàng vào két sắt và khoá lại, đem chôn để 10 năm sau đào lên chia, mỗi người giữ một phần mật mã [vẫn nên suy nghĩ về người bạn thân rủ cất vàng chung nha, về việc cần sự tin tưởng], khởi nghiệp [nhắc lại] chỉ cần tuyển những người biết cách hiện thực hoá ý tưởng mà bạn đề ra, chứ không cần người đáng-tin đến như vậy.

[Tham khảo thêm các chương 77, 105, 106 và 106 mở rộng để nhìn người được tốt hơn]

[Còn tiếp]

———

(*): Người sáng lập công ty hoặc tham gia công ty ngay từ khi bắt đầu.

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Đôi lúc, vì quá yêu thương, quá quan tâm, người ta thường tự cho mình luôn cái quyền suy đoán, cái quyền định đoạt cái gì là tốt nhất cho người khác.

Mục đích, tuy không có gì không tốt, nhưng việc làm, đã được tiến hành theo một cách không đúng đắn.

Có những việc không cần nói cũng hiểu, có những việc nhất thiết phải nói ra và, có những việc, tuyệt đối phải trao đổi với người khác.

Dù bạn là ai, bạn giỏi giang đến đâu, hãy tránh can thiệp vào cuộc đời của mọi người. Mỗi lần dự định làm như vậy, dù đó là con cái, vợ chồng hay bạn bè… nhất thiết phải hỏi họ, rằng mình nên can thiệp theo cách nào, và họ có cần mình can thiệp không.

Bạn kiên quyết can thiệp thô bạo, bất chấp ý kiến của người khác?

Dù động cơ tốt đến đâu, bất chấp can thiệp vào cuộc sống của người khác mà không hỏi ý kiến của họ đều dẫn đến những cái giá phải trả, thường vô cùng nặng nề. Có những thứ bạn sẵn sàng chịu trách nhiệm, nhưng người ta vốn không định đưa cho bạn chịu trách nhiệm như vậy.

Đó, thường là “nghiệp” của bạn. Chứ không phải “quả” ngọt. Vì lạm quyền gần như không bao giờ mang lại trái gì ngọt.

#camnangchosoi #kinhnghiemdilam

Đợt trước, Chó Sói từng viết ở chương 57, rằng trong một trận đấu, có 3 người mà chúng ta cần phải đánh bại: bản thân chúng ta, đối thủ của chúng ta, và cả trọng tài. Đánh bại bản thân, tức vượt qua những nỗi sợ hoặc giới hạn của bản thân để giành chiến thắng, cái này dễ hiểu.

Đánh bại đối thủ, tức tìm cách khắc chế điểm mạnh và tận dụng điểm yếu của người khác [đương nhiên ở một chừng mực nhất định], để giành chiến thắng, cái này cũng dễ hiểu.

Vậy còn đánh bại trọng tài?

Trọng tài, theo lẽ thường, là người “cầm cân nảy mực”, tức họ xuất hiện để đảm bảo tính công bằng của trận đấu. Tại sao thay vì tin tưởng trọng tài, thì chúng ta lại cần phải đánh bại cả họ?

Bởi vì đơn giản, không phải trọng tài nào cũng không thiên vị, cũng đủ công bằng.

Trọng tài, như bất kỳ một người bình thường nào khác, cũng có động cơ, lợi ích, sở thích riêng. Đôi lúc, giống như nhiều người trong chúng ta không thể “đánh bại bản thân” để đảm bảo mình làm đúng chức trách, rất nhiều trọng tài cũng như vậy.

Hoặc thậm chí cho dù họ có làm đúng chức trách, thì trọng tài cũng không thể hoàn toàn bỏ qua những điều yêu ghét cá nhân, vốn chính là bản chất của họ.

Nên, hãy hình dung tình huống, rằng bạn đang có 5 điểm, vừa đủ để đậu, trên thang 10. Cứ cho là một người ít thiên vị nhất, thì họ cũng sẽ có 1 điểm, hay 0.5 điểm, là yêu ghét cá nhân. Nếu họ thích bạn, bạn sẽ được 5.5 điểm, đảm bảo đậu. Nhưng nếu họ ghét bạn, thì bạn chỉ còn 4.5 điểm, bạn sẽ rớt. Kết quả rất khác nhau.

Vậy nên, năng lực của bạn phải luôn đủ, để thắng được cả bản chất của trọng tài, làm cho kết quả ít bị thay đổi nhất. Nếu bạn 9 điểm, thì dù trọng tài thích hay ghét bạn, họ cũng không thể làm cho bạn rớt được. Khoảng cách đó là quá xa cho yêu ghét cá nhân. Dù trọng tài có cố tình thiên vị, thì cũng chính vì động cơ và lợi ích của việc làm trọng tài, họ sẽ không thể “lộ thiên” dẹp bỏ khoảng cách đó được.

Chỉ khi nào xui lắm, tức trọng tài quyết định thiên vị “công khai”, sau lần đó sẽ không còn được làm trọng tài nữa, thì kết quả mới ra kiểu “đổi trắng thay đen”. Tuy nhiên, kết quả kiểu này thường lại bị những trọng tài khác, vốn vẫn muốn làm trọng tài [như hội đồng trọng tài chẳng hạn], kiến nghị huỷ bỏ, hoặc điều chỉnh. Nên, đó là sự bảo vệ cho vị trí tốt nhất của bạn.

Hãy đảm bảo, rằng năng lực của bạn luôn đủ, để đánh bại cả trọng tài. Trọng tài không chỉ có trong những trận đấu thể thao, mà nên hiểu rộng ra, là những “trọng tài” trong cuộc sống. Ở gia đình, trọng tài có thể là ba mẹ. Ở trường lớp, trọng tài có thể là thầy cô. Ở công sở, trọng tài thường chính là Sếp bạn. Nếu bạn vào một cuộc đua, đã xác định được đối thủ, thì cần xác định luôn cả trọng tài. Hãy đảm bảo năng lực đủ chiến thắng, ngay cả khi trọng tài sống đúng với bản chất của họ.

Còn nếu không được, thì hãy đảm bảo quan hệ của bạn với trọng tài đủ tốt, vậy thôi!

#camnangdilam #dancongso #kinhnghiemdilam

Chó Sói hiểu rằng, ngày còn trẻ, đúng-sai đối với mọi người là rất quan trọng. Có nhiều thứ cần phải rạch ròi, và đa phần mọi người (đặc biệt là các bạn trẻ) sẵn sàng theo đuổi tới cùng những lựa chọn của bản thân, miễn là các bạn cho rằng mình đúng.

Có lẽ là do xã hội đã thay đổi, có lẽ là do cách thức và môi trường giáo dục khác nhau, có lẽ là do suy nghĩ, đặc biệt trong môi trường mạng, một số người thậm chí còn hành động và phát ngôn không có một chút giới hạn nào.

Đúng-sai thật sự quan trọng như vậy sao?

Nếu bạn định trả lời là “không”, nó không quan trọng như vậy, thì, thật sự hết sức nguy hiểm. Cho dù là lúc nào, thì đúng-sai vẫn luôn quan trọng. Nó là tiêu chuẩn nền tảng để hành xử.

Vấn đề ở đây, là làm sao bạn biết bạn đang “đúng”?

Phải rồi, đây mới là ý của tiêu đề.

Làm sao bạn biết bạn đang “đúng”?

Bởi vì, trong rất nhiều trường hợp, cái “đúng” của bạn thật ra chỉ là ở vấn đề các bạn đang nói, chứ tuyệt nhiên không nằm ở cách trình bày, hay lời nói, hay hành động được thể hiện.

Tức là, bạn chỉ đang đúng “nội dung”, chứ không đúng về mặt “cách thức”.

Thêm vào đó, đôi lúc “nội dung” chỉ đúng với bạn, chứ không đúng với những người xung quanh. [Ví dụ: bạn ghét những người đi làm vì tiền, nhưng có nhiều người thích những người này, như các Sếp Sales]. Lúc này, cái cần “đúng” hơn lại là “cách thức”. Nếu bạn nói “ai đi làm vì tiền là có vấn đề” thì, các bạn có thể đúng, nhưng cách biểu hiện “bất chấp” đó cũng sẽ khiến cho người ta quên đi “nội dung” các bạn đang trình bày [tức cá-nhân bạn ghét họ], mà chỉ chú trọng vào “cách thức” các bạn đang trình bày mà thôi [tức bạn đang lên án người khác một cách vô căn cứ].

Đặc biệt trong các mối quan hệ, hoặc trong các trường hợp mà lựa chọn chỉ đơn giản là đánh đổi cái này với cái kia [ví dụ như tăng lương thì tốt cho người lao động và sự hài lòng trong nội bộ nhưng không tốt cho lợi nhuận ngắn hạn của các cổ đông và nhà đầu tư], việc chứng minh ai đúng, ai sai không quan trọng bằng việc làm sao để cả hai phù hợp hơn với nhau. Bởi vì, rất nhiều trường hợp là cả hai cùng “đúng”. Nếu muốn thuyết phục người khác hành động theo ý mình, thì cần nhiều hơn cái đúng. Và tất nhiên, đôi lúc cũng chẳng cần đúng.

Biết rõ rằng mình không chỉ cần “nội dung” đúng, mà cần cả “cách thức” đúng, cho từng đối tượng tiếp xúc, vào thời điểm phù hợp nhất, mới gọi là trưởng thành.

Nghĩa là, “nội dung” đôi khi không quan trọng, “cách thức” còn quan trọng hơn nhiều. “Của cho không bằng cách cho”, “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn”… chính là ý nói về việc lựa chọn cách thức và thời điểm tiếp cận phù hợp nhất trong nhiều trường hợp mới là quan trọng. Và nhiều người thất bại không phải vì họ “sai”, mà vì họ đã tiếp cận theo một cách thức hoặc thời điểm “không phù hợp”.

Cho nên mới ra kiểu, “em rất tốt nhưng anh rất tiếc!”

Cần phải nhắc lại, Chó Sói không nói trưởng thành nghĩa là từ bỏ điều mình cho là đúng. Con người không ai làm vậy.

Trưởng thành ở đây, chỉ đơn giản là học cách hiểu, cách nói, cách trình bày, cách ứng xử với những người nghĩ khác, và làm khác mình, sao cho cả hai có thể hoà hợp tốt nhất mà thôi (*).

——–

(*): Tất nhiên, có những lúc không thể “hoà hợp” được, vì sự cực đoan của một số người và một số tình huống. Tham khảo bài viết “Chống lại cả thế giới” để hình dung nền tảng của việc lựa chọn và ra quyết định đúng đắn nhất có thể nha các bạn ơi!

#camnangchosoi #dancongso #kinhnghiemdilam

Khi nói về nguồn gốc, ý Chó Sói nói về việc cái vòng luẩn quẩn này bắt đầu khi nào, và do đâu?

Vòng luẩn quẩn này bắt đầu khi mối quan hệ “partnership” giữa Client và Agency đổ vỡ trên-diện-rộng.

Tại sao mối quan hệ này đổ vỡ trên diện rộng?

Nếu để ý một chút, bạn sẽ nhận ra một sự thật. Rằng theo thời gian và cho tới hiện tại, thì trong khi các Client có xu hướng ngày càng “bự” ra [ví dụ: các công ty hàng tiêu dùng…] thì Agency lại có xu hướng giữ nguyên hoặc “teo” lại, về quy mô. Tức là, không có các Agency đủ lớn và thương hiệu mạnh làm đối trọng với các Client.

Được rồi, Chó Sói hiểu nhiều Agency sẽ nhảy lên phản đối. Các bạn phản đối cũng không sao, các bạn thấy các Agency đang ngày càng lớn mạnh cũng không sao. Lớn mạnh đến nỗi không tuyển được người thì các bạn cũng hiểu rồi nha.

Chính vì các Agency ngày càng “teo” lại [do nhân sự từ chính Agency tự tách ra để chuyển qua làm Client hoặc mở ra một Agency mới], hiệu ứng “miếng bánh Client” không thể được ngăn chặn. Để rồi giống như trong vấn đề tuyển dụng, trên thị trường Client hiện tại cũng đã thành lập nên câu lạc bộ 7080 (4).

Và cơn ác mộng của các Agency đều đến từ những thành viên của câu lạc bộ 7080.

Làm cách nào để chấm dứt cơn ác mộng mang tên Agency?

Giải pháp thì có, nhưng khả thi thì chắc không [nếu nó dễ vậy thì đã không tạo ra tình cảnh ngày hôm nay!].

Một là, có nhiều Agency phát triển đủ mạnh về quy mô để củng cố lại mối quan hệ partnership với Client (hiện tại theo cập nhật ngoại trừ công ty C. chuyên về ý tưởng đã tới được khu vực “quyền từ chối khách hàng” và không bị ảnh hưởng nhiều bởi hiệu ứng “miếng bánh Client”, còn lại thì sẽ mất thời gian khá lâu và không biết có công ty nào còn tiếp tục vươn lên hay không?!), tương lai gần là chuyện không thể xảy ra, tương lai xa là chuyện rất khó xảy ra.

Cách thứ hai là tạo ra liên minh Agency [tập hợp những công ty Agency tốt nhất hiện tại] để chống “phá giá”, tức chặn các Agency bậy-bạ chuyên nhận làm việc theo mục (1). Kết quả từ các Agency bậy bạ sẽ không được công nhận trên thị trường (tương tự như liên minh Big4 của các công ty kiểm toán, dù có nhiều công ty kiểm toán khác trên thị trường). Hãy hình dung liên minh này như liên minh giá của các bến xe, các Agency có thể cạnh tranh về dịch vụ nhưng khi “pitching” không được “down” giá xuống thấp hơn mức quy định của liên minh. Chuyện này hiện tại với các Agency cũng rất khó xảy ra, do hiệu ứng miếng bánh Client đã tác động sâu rộng từ lâu [có những Agency xuất hiện từ sớm, như X. chẳng hạn, nhưng tới giờ vẫn còn luẩn quẩn chạy theo khách hàng ở mục 1, nên liên minh là chuyện gần như bất khả thi!].

Tóm lại, nếu bạn đang làm ở Agency:

Số phận của bạn giống như xổ số, tuỳ thuộc lãnh đạo Agency của bạn chạy theo “miếng bánh Client” đến độ nào. Hãy “deal” lương cho xứng đáng với cơn ác mộng của bạn, hoặc không vào Agency ngay từ đầu.

Nếu bạn đang là lãnh đạo Agency, hoặc “âm mưu” tách ra lập Agency mới từ công ty cũ:

Thật khó để nói bạn “chê” tiền, nhưng nếu bạn không học cách “chê” một số Client, thì sớm hay muộn [và thường sớm], bạn sẽ trở thành “con chuột” chạy luẩn quẩn trong cái vòng bị kiểm soát không thoát ra được [đừng làm công ty X., hãy học trở thành dạng công ty như C. hiện tại, và phát triển hơn nữa].

Nếu bạn đang là Client, hoặc có “âm mưu” chuyển từ Agency qua làm Client:

Đừng lạm quyền, đừng tham gia câu lạc bộ 7080. Hãy dùng chính kiến thức của mình để giảm thiểu các vấn đề từ (1) đến (4), chứ không phải làm nó trầm trọng hơn vì “khi xưa mình cũng bị hành như vậy mà!”

Chúc cho ác mộng không còn tệ nữa!

——–

(4): Trích từ chương 76: “Tuy nhà tuyển dụng không phải là mẹ thiên hạ, nhưng có tới 70% nhà tuyển dụng trên thị trường mang suy nghĩ này, và 80% trong số 70% này đến từ những công ty lớn. Chó Sói hay gọi đây là câu lạc bộ 7080.” Bạn thay chữ “nhà tuyển dụng” thành “Client” là được!

2. Khi Client định ra luôn “giải pháp”:

Về nguyên tắc, thì Client chỉ cần đưa ra “mục tiêu”, Agency mới là bên đề xuất ra “giải pháp”. Thế nhưng, thay vì chọn Agency nào cung cấp “giải pháp” tốt hơn, một số Client lại chọn người quen làm Agency, sau đó can thiệp thô bạo hoặc đưa luôn “giải pháp” và bắt Agency đó phải làm đúng theo như vậy.

“Em phải quay góc đó mới đẹp. Kịch bản phải có câu này mới hay chứ, chị làm lâu năm chị biết!”

Nếu Agency nào lỡ đứng lên phản bác “giải pháp” của Client, tức chỉ ra rằng: “Chị ơi, dù chị làm nhiều năm trong nghề rồi nhưng cái giải pháp này của chị nó kỳ-lạ quá!”, thì y như rằng, mình đang xài con dao hai lưỡi. Nếu không phải “người quen” càng coi như “pitching” (3) cho vui vậy thôi, chứ miếng bánh Client bị “tạp” ngay từ đầu!

Tuy đỡ hơn so với việc đặt ra mục tiêu không tưởng, vấn đề số 2 khiến nhiều Agency mất hết khả năng sáng tạo, chỉ cố gắng tham gia và tiếp cận Client để làm “người quen”. Những nhân viên trong Agency thì hoạt động giống robot, đây cũng là một kiểu ác mộng khác!

3. Vì Agency là nơi nhận lợi ích kinh tế trước:

Agency đương nhiên là đơn vị được nhận tiền trước [thường là một nửa hoặc một phần cọc đủ lớn], cho dù họ chưa sản sinh kết quả, nên Client bù lại muốn họ làm theo ý mình để “đảm bảo” có kết quả sản sinh. Một số đại diện Client thậm chí biết Agency “bùa” số liệu nhưng vẫn cho qua, vì họ chỉ cần trình một-kết-quả-đẹp lên cấp trên, bất chấp nó có đúng hay không, để chứng minh “em đã chi tiền rất đúng chỗ, em thật có năng lực!”.

Cũng chính vì việc này, mà bất kỳ khi nào “cảm nhận” rằng kết quả không được như “dự đoán”, đại diện Client đều có thể chuyển về vấn đề 1 và 2, để buộc Agency phải chấp nhận san sẻ trách nhiệm. Điều này càng đúng khi đại diện Client có “cấp trên” cũng kỳ-lạ.

4. Vì Client là nơi nhận lợi ích kinh tế trong dài hạn, và kết quả đó không phải lúc nào cũng đến từ [hoặc chứng minh được] là có liên kết chặt chẽ với kết quả dự án từ Agency:

Hãy hình dung một đoạn quảng cáo từ Agency sẽ giúp gì cho doanh số bán hàng của Client? Và thậm chí cho dù đoạn quảng cáo đó rất hay? Ai có chuyên môn marketing đều hiểu, hành vi tiêu dùng là một thứ khá phức tạp, bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, và các dự án từ Agency chỉ là một trong các yếu tố đó thôi.

Thế nên, cho dù Agency làm rất tệ [ví dụ: quảng cáo quá dở] thì người tiêu dùng vẫn có thể chọn sản phẩm của thương hiệu, vì nó đủ tốt. Ngược lại, cho dù Agency tạo ra kết quả siêu cao [ví dụ: độ nhận diện thương hiệu và số lượng người tiếp cận tăng cao hơn] thì người tiêu dùng vẫn có thể không chọn thương hiệu, vì nó không đủ tốt [hãy hình dung các kiểu quảng cáo đánh vào “lòng yêu nước”].

Tức là?

Tức là, một lần nữa, “quyền định giá” thuộc về Client. Đặc biệt, Client càng có vị thế trên thị trường [ví dụ các tập đoàn hàng tiêu dùng] thì bất chấp Agency có làm gì, lượng tiêu thụ hàng hoá của họ vẫn rất tốt. Thế nên, đây cũng là lý do mà rất nhiều Agency bất chấp tất cả để làm với các Client lớn, vì họ được đảm bảo về mặt kết quả [tức doanh số sau các dự án], bất chấp họ có tâm có tầm gì với Client hay không.

Nếu bạn đã đọc xong, và đọc kỹ bốn vấn đề vừa rồi, câu hỏi còn lại sẽ là “Có cách nào khả dĩ để giải quyết triệt để vấn-nạn này?”

Cái đó, thì chúng ta phải đi ngược lại từ nguồn gốc.

[Còn tiếp]

(3): Thuật ngữ “pitching” được hiểu là việc tham giao vào buổi trình bày ý tưởng dựa trên brief [tức yêu cầu sơ khởi] từ phía Client của các Agency, giống hoạt động “đấu giá” nhưng chú trọng về mặt ý tưởng nhiều hơn.

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Vốn dĩ, bản chất [và xuất phát điểm] của mối quan hệ Client – Agency là mối quan hệ “partnership” (cộng sự hoặc đối tác), trong đó hai bên phối hợp cùng nhau để đạt được lợi ích chung. Việc hợp tác được tiến hành theo phương thức Client cung cấp “mục tiêu”, còn Agency cung cấp “giải pháp”, sau đó Agency sẽ nhận lợi ích kinh tế trong “ngắn hạn” trước, còn Client sẽ nhận được lợi ích kinh tế về “dài hạn” sau. Đáng lẽ, hệ thống này phải vận hành khá suôn sẻ vì bản chất “win-win” [hai bên cùng thắng] của nó, nhưng khi bốn nhóm vấn đề sau xuất hiện [và bây giờ nó xuất hiện rất nhiều], cộng thêm hiệu ứng “miếng bánh Client” trong từng mục, thì cái vòng hỗn mang của cơn ác mộng tại Agency bắt đầu:

1. Khi Client đặt ra các mục tiêu không tưởng:

Do trình độ marketing đôi khi khá kỳ-lạ của người đại diện cho Client [đến mức đôi lúc các bạn Account (1) phải bần thần nhận xét chắc người này thuộc dạng COCC (2) gì đó, chứ đẳng-cấp-kiến-thức này sao ngồi tại vị trí đó được!], nhiều Agency thường nhận được các “mục tiêu” không tưởng từ phía khách hàng [ví dụ chạy một cái quảng cáo nhưng phải cho ra 1000 đơn hàng chẳng hạn], và bắt Agency đưa ra “giải pháp” để đạt được mục tiêu. Nếu bạn là lãnh đạo Agency, bạn nên làm gì trong tình huống này?

Chuyện bình thường xảy ra, với mức độ không tưởng này, là các Agency phải từ chối [vì không thể thực hiện được]. Nhưng, vấn đề là không phải mọi Agency đều từ chối, bất chấp sự không tưởng của mục tiêu. Khi các Agency, hoặc lớn hoặc đủ có tâm, từ chối, thì ngay lập tức có một lô-lốc các Agency nhỏ hơn từ đâu xuất hiện, nhảy vào cắn “miếng bánh Client” mà những Agency bự và có tâm kia vừa buông bỏ.

Các Agency bậy-bạ này có đạt được mục tiêu đó không?

Câu trả lời đương nhiên là không.

Vậy tại sao họ vẫn nhận?

Lý do đơn giản thường nằm trong 1 đến 2 mục bên dưới:

Mục 1: Họ quyết tâm và tin tưởng vào khả năng “bùa” số liệu gửi cho Client. Thêm vào đó, hãy hình dung với đẳng-cấp-kiến-thức kỳ lạ của một số đại diện Client, họ vẫn được cho “qua phà”, tức đạt được mục tiêu không tưởng [hài hước ghê]!

Mục 2: Họ chỉ cần “ăn” một nửa tiền dự án [hoặc tiền đặt cọc nếu đủ lớn], rồi sau đó chuyện ra sao thì ra. Cũng bởi vì, họ quá nhỏ [hoặc quá thiếu tâm] trên thị trường, nên thất bại cũng chẳng ảnh hưởng gì nhiều tới “danh tiếng”, thứ mà họ chưa có. Bù lại, cho dù có thất bại, thì trong “profile” công ty, vẫn sẽ có tên Client. “Chúng tôi từng hợp tác với tập đoàn N.” chẳng hạn, cho dù việc hợp tác đã thất bại, thì chúng tôi vẫn đã từng làm việc với tập đoàn N. đó nha [hài hước đợt 2]!

Đương nhiên, đôi khi cũng có mục 3, tức lãnh đạo Agency bậy-bạ có cùng trình độ marketing với người đại diện Client, nên mục tiêu đó chẳng có gì là không tưởng [kinh-hoàng thật sự]. Nhưng, dưới trải nghiệm của Chó Sói, thì tỷ lệ lãnh đạo này không tới 4%, vì dù gì lãnh đạo Agency đa phần là người có chuyên môn marketing nhất định mới lập nên được công ty [dù lớn hay nhỏ].

Vậy, giờ hãy hình dung bạn là nhân viên của ban lãnh đạo Agency bậy-bạ vừa cắn được một “miếng bánh Client”, và phải thực hiện “cho bằng được” cái mục tiêu không tưởng?

Bạn sẽ làm gì?

Cho dù bạn định làm gì, Chó Sói cũng xin chúc-mừng bạn.

Phải, Chó Sói chỉ có thể nói, chúc-mừng bạn! Bạn có thể chọn theo mục 1, hoặc 2, chỉ khác là ở cương vị [là nhân viên] của bạn thì mục 1 hên xui, mục 2 có khi không được nhận lương đâu nhé!

[Còn tiếp]

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Những ngày này, nếu dạo qua các trang tuyển dụng, đặc biệt là tuyển dụng dành cho Agency (ý chỉ những công ty dịch vụ truyền thông quảng cáo, hoạt động nhằm mục đích cung cấp dịch vụ tiếp thị quảng cáo cho các công ty khác), chúng ta dễ dàng nhìn thấy một sự mâu thuẫn “không hề nhẹ”: bất chấp ngày càng nhiều người thất nghiệp do dịch bệnh kéo dài, thì lượng vị trí công việc để trống tại các Agency vẫn rất đông, hay phải nói là: rất rất đông.

Điều này có ý nghĩa gì?

Nó có ý nghĩa, rằng bất chấp việc thất nghiệp, nhiều người hoạt động trong lĩnh vực marketing đều không mặn mà gì với chuyện làm việc cho Agency. Người-trẻ đã không mặn mà, người-già lại càng muốn tránh.

Tại vì sao?

Bởi vì, với những người đã làm, thậm chí với những người đang làm [tại các Agency], khoảng thời gian làm việc thực sự là một cơn ác mộng đối với họ. OT [ý chỉ việc phải tăng ca] quá nhiều, không còn khái niệm cuộc sống cá nhân, vì ban đêm hay cuối tuần đều phải nhận việc. Đầu xù tóc rối, lương [nếu gọi là để đánh đổi] thì hoàn toàn không tương xứng với thời gian bỏ ra [nhất là với nhan sắc sau đó!]. Đặc biệt, là hay bị chèn ép từ chính nội bộ, tức từ đội ngũ lãnh đạo của các Agency.

Tại sao lãnh đạo của các Agency lại tàn-phá nhân sự của chính mình, để đến thảm cảnh đầy vị trí bỏ trống “ngổn ngang” trên các trang tuyển dụng?

Tất nhiên, những người trong nghề đều hiểu, nó xuất phát từ một nhân vật còn “cao” hơn lãnh đạo của các Agency. Thực chất của cơn ác mộng, mang tên Agency, là do nhân vật quyền lực [và đương nhiên đa phần rất kỳ-dị] này: Các anh/chị Client [tức các khách hàng của Agency].

Phải, các anh/chị Client, trong đó có những người xuất thân từ chính Agency, đã tạo nên một vòng hỗn mang và luẩn quẩn của cơn ác mộng, mà đến bây giờ những người làm ở đó, và cả những người đã nghỉ việc, vẫn không thoát ra được.

Cái vòng luẩn quẩn này xuất hiện từ đâu? Và như thế nào?

Hãy cùng bàn về một hiện tượng, mà Chó Sói hay gọi cho câu chuyện luẩn quẩn này, mang tên: hiệu ứng “miếng bánh Client”.

[Còn tiếp]

#camnangdilam #kinhnghiemdilam