Đi làm không vì lương, không phải là đi làm không cần lương.

Đây là hai chuyện rất khác nhau.

Đi làm không vì lương, đứng trên góc độ của người đi làm lẫn người quản trị nhân sự, nghĩa là tìm ra động cơ ẩn đằng sau việc tạo ra thu nhập của mọi người.

Khi bạn trưởng thành, tiền (lương) có ý nghĩa nhất định. Nó là vật trung gian quan trọng. Nhưng cũng vì bạn trưởng thành, nên bạn hiểu: Bản chất của tiền là vật trung gian.

Việc theo đuổi vật trung gian là một mục đích rất tệ.

Nên, đi làm không vì lương, đối với người đi làm, nghĩa là bản thân cần nắm rõ mục đích của việc sử dụng vật trung gian. Đi làm vì yêu thích công việc, đi làm vì học hỏi kinh nghiệm, đi làm vì tạo mối quan hệ…đó là những thứ nên được tập trung hơn là việc chỉ tạo ra thu nhập cao. Đôi lúc, thậm chí việc “hy sinh” thu nhập cao mới đổi lại được những cơ hội mới, để tạo ra giá trị cao hơn nữa [Đây cũng là lý do vì sao chúng ta lại “cần” lương].

Về phía người quản trị nhân sự, nên hiểu việc tăng thêm thu nhập [và phúc lợi], dù nhiều đến mức độ nào, cũng chỉ giúp cho nhân viên không rời khỏi công việc, chứ không giúp họ cống hiến hơn. Nghĩa là dù trả lương gấp đôi, thì người ta thường vẫn chỉ làm chừng đó. Muốn ai đó cống hiến hơn so với thu nhập họ nhận được, cần tuyển người đi làm với các động cơ khác, hoặc công việc cung cấp được những lợi ích khác, ngoài tiền như: công việc có ý nghĩa, cảm giác đạt được thành tựu, cơ hội phát triển bản thân…

Nên, khi lương đã đủ thoả mãn nhu cầu chi tiêu đơn giản [tất nhiên, nhu cầu chi tiêu “đơn giản” có khác biệt tuỳ từng đối tượng], thì việc tăng lương không còn nhiều ý nghĩa. Hãy chú ý, để chủ động tạo ra những mục tiêu khác biệt hơn.

Và thường thì, khi bạn có những mục tiêu khác biệt hơn, bạn lại “deal” lương thành công hơn. Lý do là ở vị thế thương lượng đã thay đổi. Nếu bạn chưa hiểu điều này, hãy đọc thêm về nghệ thuật thương lương, đã được nêu tại chương 90, quyển 2.

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Khi bạn giỏi chuyên môn hơn Sếp [hãy đảm bảo bạn có căn cứ chắc chắn cho nhận định này], có hai cách ứng xử phù hợp nhất sau đây:

Cách 1 [được khuyến khích]: Trở thành cánh tay đắc lực cho Sếp.

Chính vì Sếp không giỏi chuyên môn, nên bạn cần trở thành người tư vấn đáng tin cậy cho Sếp trong lĩnh vực này. Bạn phải giải thích cặn kẽ, thậm chí khi Sếp không yêu cầu, để Sếp hiểu rằng bạn ở lại trong tổ chức là để đồng hành cùng Sếp, hỗ trợ cho Sếp, để Sếp yên tâm rằng lĩnh vực chuyên môn này đang có người xử lý rất tốt, và người đó chính là bạn. Bất kỳ quyết định nào của bạn cũng cần được Sếp thông qua, dù Sếp có hiểu điều bạn đang nói hay không, hay hiểu đến mức độ nào, thì Sếp cũng cần đồng thuận với hướng giải quyết vấn đề của bạn. Quan trọng hơn là, đối với những người không có chuyên môn, bạn phải học cách trình bày sao cho bất kỳ người nào cũng có thể hiểu tương đối tính hợp lý của giải pháp bạn đang đưa ra, đặc biệt khi người đó chính là Sếp trực tiếp của bạn.

Cách 2 [cần cân nhắc kĩ lưỡng]: Rời đi tới một nơi khác.

Cách này chỉ nên dùng khi bạn đang trong giai đoạn cần được học hỏi nhiều về chuyên môn, và bạn không thể tự học được. Hoặc trong trường hợp mà bạn đã cố gắng nhưng không thể trở thành cánh tay đắc lực của Sếp, mà thường xuyên bị Sếp “cướp công” hoặc không ghi nhận sự đóng góp của bạn trong tổ chức.

Thay vì tìm cách “qua mặt” Sếp, thì lựa chọn rời đi một cách chuyên nghiệp là lựa chọn hợp lý hơn [tham khảo chương 91: Nghỉ việc trong êm đẹp, và khi nào bạn nên nghỉ việc]. Nếu bạn thật sự giỏi chuyên môn hơn Sếp như tiêu đề, thì việc kiếm một chỗ làm khác phải là chuyện khá đơn giản. Còn nếu bạn đang “đam mê” lương bổng và phúc lợi tại công ty, mà không chịu đi nơi khác, bất chấp việc bạn không thể học hỏi thêm được gì hoặc Sếp không ghi nhận sự đóng góp của bạn, thì càng không nên “qua mặt” Sếp. Cứ cố gắng trở thành cánh tay đắc lực cho Sếp, còn được hay không thì tuỳ, nhưng ít nhất Sếp cũng sẽ nhìn thấy thái độ đó của bạn mà không cho bạn “lên đường” ngay. Hãy nhớ, lương bổng và phúc lợi hiện có của bạn nằm trong tay Sếp.

Cho dù về bản chất vẫn là công ty trả lương cho bạn, thì Sếp trực tiếp luôn có thể tác động rất nhiều tới những lợi ích bạn đang [hoặc sẽ] có.

Khi bạn giỏi chuyên môn hơn Sếp, có hai cách ứng xử phù hợp mà bạn nên làm. Tuy nhiên, rất nhiều người lại chọn cách thứ ba, cũng là cách ứng xử tệ nhất, đó là: “Qua mặt” Sếp.

Qua mặt Sếp, nhẹ thì là theo kiểu giải thích qua loa về chuyên môn mỗi khi có việc cần, vì nghĩ “Ổng/bả biết gì đâu. Nói cũng vậy thôi.” Nặng thì là cố gắng tiếp cận cấp trên của Sếp để trình bày ý tưởng, đề xuất cải thiện chuyên môn, thậm chí cố gắng “chiếm chỗ” của Sếp.

Tại sao chúng ta không nên chọn cách thứ ba?

Đây là một câu hỏi kì-dị. Thật “phiền” khi bạn không biết đáp án.

Thôi nhẹ thì giải thích rằng bạn nên hiểu, Sếp có thể không rành về chuyên môn của bạn, nhưng không phải họ không hiểu gì về “logic” chung trong mọi phần trình bày. Và họ luôn có thể sử dụng sự trợ giúp để kiểm tra chuyên môn của bạn từ những người khác.

Nặng thì bạn nên hiểu, khi tiếp cận Sếp của Sếp, người ta thường không [hoặc vẫn khó] đánh giá chuyên môn của bạn có tốt hay không [vì đôi khi Sếp của Sếp cũng không rành chuyên môn này], nhưng biết ngay bạn đang “đâm sau lưng” Sếp bạn. Thường thì, không có ai lại tin tưởng hay yêu thích những người chuyên làm chuyện “đâm sau lưng” người khác. Khi cho bạn “chiếm chỗ” Sếp bạn, họ tự nhiên hình dung cũng có ngày mình trở thành “nạn nhân” tiếp theo [dù bạn có làm vậy hay không!].

Nên nếu bạn đang chọn cách thứ ba, bất chấp bạn có chuyên môn cao đến đâu, hay thậm chí bạn nghĩ bạn thông minh (!) đến độ nào, thì bạn vẫn đang hành xử rất “tệ” và “kém sang”. Chúng ta hãy cùng nhau bàn về hai cách ứng xử phù hợp, như đã đề cập ở ban đầu, giúp cho bạn mau chóng “sang chảnh” và “bớt tệ” hơn.

(Còn tiếp)

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Hướng khắc phục thì đơn giản.

Đầu tiên nên tìm ra mình có nền tảng tự nhiên phù hợp công việc nào.

Tiếp theo là trong những công việc đó thì mình thích công việc nào nhất để trải nghiệm.

Sau khi trải nghiệm thì mình chọn một công việc mình thích nhất.

Tuy hướng khắc phục nghe rất đơn giản, nhưng tình trạng người đòi “về hưu sớm” thì rất nhiều, tại sao?

Bởi vì có nhiều người không tìm ra được hoặc kết luận sai về nền tảng tự nhiên của mình, do bị “điều chỉnh xã hội” bởi những người xung quanh, bao gồm ba mẹ, thầy cô giáo, bạn bè, “mentor”…

Bởi vì nhiều người khi trải nghiệm thì không xác định được rốt cuộc trong những công việc mình từng làm, thì đâu là công việc mình thích nhất, vì công việc nào mình cũng “vừa thích vừa ghét”.

Nếu bạn hiểu Chó Sói đang nói gì, bạn bắt đầu có chút cơ hội. Hãy tận dụng các nguồn lực sẵn có để trải nghiệm thêm.

Nếu bạn không hiểu Chó Sói đang nói gì, thì tỷ lệ đòi “về hưu sớm” của bạn đã bắt đầu tăng lên.

Bạn nên làm gì bây giờ?

Chó Sói hy vọng bạn ăn-ở tốt, để có thể gặp được người nào đó hướng dẫn cho bạn biết cách định lượng.

Ngay cả cảm xúc cũng cần phải định lượng. Nếu không, thì mọi quyết định của bạn đều có nguy cơ gặp sai lầm.

Kể cả bạn đã về hưu xong rồi. Vì về hưu không có nghĩa rằng cuộc đời bạn đã kết thúc.

#kinhnghiemdilam

Những ai muốn về hưu sớm, thì lý do chỉ có một: đó là họ không thích công việc họ đang làm.

Nhưng dù không thích công việc đang làm, thì mọi người vẫn gắn bó với nó, vì nhiều lý do. Chuẩn-mực nhất thì là các lý do thuộc nhóm “cơm áo gạo tiền”, bớt chuẩn-mực hơn thì là những người không biết mình thích gì nên cứ làm đại một công việc.

Nghĩa là mọi người “cắn răng chịu đựng”.

Nên mọi người hô hào đòi “về hưu sớm”, là bởi vì mọi người không muốn chịu đựng thêm. Bớt một ngày thôi cũng được. Bớt được nhiều năm, bắn pháo hoa.

Rồi mọi người “về hưu” xong làm gì?

Đương nhiên là làm những thứ mà mọi người nghĩ mọi người sẽ thích.

Trồng dâu nuôi tằm. Ao cá gà vườn. Chăm cây nuôi thú.

Hoặc mải miết đi du lịch.

Tại sao mọi người không làm những việc mình thích từ trước mà phải đợi về hưu mới làm?

Bởi vì “về hưu” là một dạng tuyên bố “tôi không còn nghĩa vụ gì với mọi người, tôi lao động miệt-mài đủ rồi, hãy để tôi yên.”

Nghĩa là mọi người muốn làm điều mình thích, nhưng ít bị can thiệp hoặc động-chạm tới những người xung quanh.

Là gia đình, bạn bè, người thân, dòng họ…

Tại sao mọi người không bắt đầu từ một công việc mọi người yêu thích, để khỏi phải “về hưu”?

Bởi vì mọi người nhận ra một điều: công việc họ yêu thích không tạo ra được thu nhập cần thiết để nuôi sống bản thân.

Hoặc bởi vì mọi người không nhận ra một điều: rằng yêu thích một công việc không đồng nghĩa rằng mình sẽ yêu thích “mọi thứ” liên quan tới nó.

Và vì bất cứ công việc nào cũng có chiều hướng phát triển. Khởi đầu “dễ” thì kết thúc “khó”. Và ngược lại.

Làm sao có thể khắc phục tình trạng này?

(Còn tiếp)

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Tất nhiên, không ai cấm các bạn rời đi khỏi một môi trường “cung đấu” dài tập.

Nhưng các bạn cần lưu ý, đặc biệt là các bạn trẻ, rằng việc cung đấu này không phải là hiếm, nó xảy ra ở hầu hết mọi môi trường làm việc.

Tức là, nếu bạn cho rằng mình chỉ cần đi qua một chỗ khác, thì việc cung đấu liền chấm dứt, Chó Sói nghĩ bạn sẽ sớm thất vọng.

Bạn không thể tránh khỏi những chuyện này.

Đặc biệt khi bạn vẫn mong muốn làm việc tại các công ty lớn, có địa vị cao.

Cho nên, bạn cần làm quen với chính trị. Đừng nghĩ chính trị chỉ có trong các cơ quan nhà nước, chính trị tồn tại ở mọi nơi, miễn là còn con người. Vì động cơ, và lợi ích của mọi người luôn khác nhau [tham khảo thêm tại chương 107].

Trong khuôn khổ chính trị công sở, bạn có thể tìm đọc lại chương đặc biệt Chó Sói đã từng viết, để tìm ra cách đối phó phù hợp nhất.

Tức là, cho dù bạn muốn “trung lập”, thì bạn cũng phải ở vị thế đủ để trung lập. Và đó, tuyệt nhiên không phải là kiểu trung lập “mặc kệ mọi người”.

Thế nên, môi trường có nhiều chuyện cung đấu, sẽ rèn luyện cho bạn làm việc chuyên nghiệp hơn, kĩ lưỡng hơn, hiểu biết hơn. Cho tới chừng nào mà bạn có thể bình tĩnh đối phó với những chuyện cung đấu, học xong những bài học quan trọng, hãy nghĩ tới chuyện rời đi.

Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, hãy học nhanh chóng hơn. Chính trị chính là hiểu biết về con người, học về con người luôn là một chuyện rất tốt.

Nhắc lại, chúc bạn chính trị đúng [và cung đấu vui]!

#camnangdilam #kinhnghiemdilam

Việc bạn nên làm, trong những cuộc-chiến như thế này, chính là tìm hiểu rõ ràng các quy tắc, quy trình hoạt động của phòng ban phía đối diện.

Tại sao nó lại hết sức cần thiết?

Mặc dù không thể tránh khỏi tình trạng “trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết”, không phải tất cả ruồi muỗi đều phải “chết” trong cuộc-chiến này. Những ruồi muỗi hay “chết” nhất, là những ruồi muỗi ngu-ngơ, tự đặt mình vô thế “quân cảm tử”, không có hiểu biết gì về “thế lực” của phe đối phương.

Ví dụ như phe đối phương là phòng Kế toán, và bạn nộp quá hạn hay quên lấy hoá đơn.

Lúc đó thì chỉ có sống dở chết dở.

Khi các Sếp không ưa nhau, cuộc chiến giữa các phòng ban là cuộc chiến xem bên nào cần “hỗ trợ” nhiều hơn. Bạn tự đặt mình vào tình huống cần được “hỗ trợ”, cho dù kết quả có như thế nào, thì người đầu tiên chịu thiệt thòi chính là bạn!

Hãy làm việc thật chuyên nghiệp [có thể tham khảo ở chương đặc biệt], và tìm hiểu kĩ lưỡng các quy định, cách thức vận hành của phe đối phương. Bạn càng có hiểu biết về phe đối phương bao nhiêu, bạn càng tránh được nguy cơ đặt mình vào tình huống cần được “hỗ trợ” bấy nhiêu.

Cũng có thể hiểu là, khi các Sếp không ưa nhau, thì “ruồi muỗi” mới là lực lượng làm nên thành bại của cuộc chiến. Ruồi muỗi bên nào càng ít phải nhờ bên kia “hỗ trợ”, thì phòng ban đó lại càng có cơ hội chiến thắng nhiều hơn. Đừng biến mình thành nguồn cơn của cuộc gây hấn vì chuyện “hỗ trợ”.

Nhưng nếu bạn quá mệt mỏi, bạn không muốn tham-chiến, đặc biệt là các bạn trẻ mới đi làm?

Bạn lựa chọn rời đi?

Trước khi bạn rời đi, hãy nghe Chó Sói nói qua vài điều quan trọng…

[Còn tiếp]

#kinhnghiemdilam